Yevropa parlamenti va Yevropa Ittifoqi (EI) Kengashi qayta tiklanuvchi energiya manbalari, elektr tarmoqlari va energiya saqlash tizimlari bilan bogʻliq loyihalar uchun ruxsatnoma olish jarayonini tezlashtirish va soddalashtirishga qaratilgan yangi direktiva boʻyicha kelishuvga erishdi.
EI Kengashi oʻz eʼlonida ushbu direktiva Yevropaning elektrlashtirish jarayonini tezlashtirish va qitʼaning fosil yoqilgʻisiga bogʻliqligini kamaytirishga yordam berishini bildirdi. Hozirda EI Kengashida boshchilik qilayotgan Irlandiya iqlim, energiya va atrof-muhit vaziri Darrag OʻBrien Yevropada ishlab chiqarilgan arzon toza energiyaga kirish imkonini taʼminlaydigan tarmoq infratuzilmasini yaratish zarurligini taʼkidladi, shu orqali fosil yoqilgʻi importini kamaytirish mumkin.
Oʻz navbatida, Yevropa parlamenti (YP) ushbu direktiva tufayli Yevropada qayta tiklanuvchi energiya infratuzilmasini rivojlantirishni soddalashtirish energiya narxlarining pasayishiga xizmat qilishini taʼkidladi. Aslida, yangi direktiva bunday loyihalarni tasdiqlash muddatlarini qisqartiradi.
Direktiva kuchga kirganidan soʻng, quyosh energiyasi uskunalari va tegishli saqlash tizimlari uchun litsenziyalash tartiblari uch oydan oshmasligi kerak. Mustaqil saqlash tizimlari va zaryadlash stansiyalari uchun olti oy, suv eshiklari bilan jihozlangan gidsostansiyalar uchun esa ikki yil muddat belgilandi.
Litsenziyalashning oʻrta bosqichlaridagi «maʼmuriy toʻsiqlarni» oldini olish uchun direktiva aʼzo davlatlarga hokimiyat tomonidan javob kelmasligini avtomatik tasdiqlash sifatida hisoblash imkonini beradi.
Shuningdek, bu loyihalarni tarmoqqa ulash muddatlari qisqartirildi: ular endi uch oyni tashkil etadi, asosli holatlarda esa oltigacha uzaytirilishi mumkin. EI ning ultraperiferik hududlari, jumladan Azor orollari va Madeira uchun «izolyatsiya qilingan yoki kichik bogʻlangan tizimlar» istisnosi nazarda tutilgan.
Direktiva qayta tiklanuvchi energiya va elektr tarmoqlari loyihalari «yuqori jamoat manfaatiga» tegishli ekanligi konsepsiyasini kuchaytiradi, bu YP bayonotiga koʻra, «ularning amalga oshirilish yoʻlidagi koʻplab maʼmuriy toʻsiqlarni bartaraf etishga» imkon beradi. Biroq, EI Kengashi aʼzo davlatlarning xavfsizlik, mudofaa yoki madaniy meros manfaatlarini himoya qilish haqida gap ketganda, ushbu tamoyilni qoʻllamaslik huquqiga ega ekanligini saqlab qoladi.
YP shuningdek, muzokaralar jarayonida kichik quyosh oʻrnatmalari, energiya saqlash tizimlari (vodoroddan tashqari) va zaryadlash stansiyalari uchun litsenziya talab qilinadigan chegarani oshirishga muvaffaq boʻlganini maʼlum qildi. Avval litsenziya 100 kilovatdan ortiq quvvatli oʻrnatmalar uchun talab qilinardi, endi esa bu chegara 200 kilovatgacha oshirildi. Bundan tashqari, yangi qoidalar umumiy quvvati bir megavatga teng yoki undan kam boʻlgan zaryadlash stansiyalarini oʻrnatish uchun maʼmuriy ruxsatnomalar zarurligini bekor qiladi.
Yangi normalar mahalliy jamoalarning yanada faol ishtirokini nazarda tutadi va fuqarolar bilan «dialogni rivojlantirish» zarurligini «mustaqil vositachining ixtiyoriy tayinlanishi» orqali belgilaydi. Bu kontekstda, ikkala institut ham majburiy «foydalarni taqsimlash» chegarasini — yaʼni loyiha iqtisodiy afzalliklarini uni qabul qiluvchi yoki taʼsirlangan jamoalar orasida qayta taqsimlash — oʻn megavattdan yetti megavattgacha pasaytirishga rozi boʻldi.
Yevropa Komissiyasi ushbu kelishuvni qabul qildi va u «EI toza energiya infratuzilmasini mustahkamlash va kengaytirishga sodiqlik borligini aniq signal beradi» deb taʼkidladi. Direktiva kuchga kirishidan oldin Yevropa parlamenti (YP) va EI Kengashining plenar yigʻilishida tasdiqlanishi kerak.



