Fraunhofer IPK instituti Navoiy viloyati zavodlariga Yevropa bozorlariga chiqishda yordam beradi
Batafsil
Podrobno.uz [uz]
podrobno.uz

Fraunhofer IPK instituti Navoiy viloyati zavodlariga Yevropa bozorlariga chiqishda yordam beradi

Oʻzbekiston va Germaniya sanoat tizimlari va texnologiyalarni loyihalash boʻyicha Fraunhofer (Fraunhofer IPK) institutlari hamkorligini mustahkamlash maqsadida niyatnomani imzoladilar.

Bu hujjat Navoiy viloyati sanoat korxonalarining yirik sanoat shartnomalariga kiritilishiga, shuningdek, avtomobil sanoati uchun komponentlar va import qismlarini mahalliy ishlab chiqarishga yoʻnaltirilishiga xizmat qiladi, bu esa mahalliy mahsulotning Yevropa bozoridagi imkoniyatlarini kengaytiradi.

Muloqotlar va mintaqa ustuvorligi

Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlarga koʻra, 18-noyabr kuni vazirlikda muzokaralar oʻtkazildi. U yerda vazir oʻrinbosari Umid Abidhajayev, Fraunhofer IPK instituti direktorining vakolatli rahbari Holger Koly va Project M Foundation fondi raisi Mike de Vries ishtirok etdi.

Navoiy viloyatini tanlash sababi shundaki, mintaqaning sanoat ishlab chiqarishining 77% metallurgiya va qazib olish sohalarida joylashgan boʻlib, bu esa uskunalar, mashinalar va ehtiyot qismlarga yuqori talabni keltirib chiqaradi. Shu bilan birga, mahalliy mashinasozlik zavodlari avtomobil sanoati uchun kichik aniq mexanik detallar va komponentlarni ishlab chiqarish salohiyatiga ega.

Hamkorlikning beshta yoʻnalishi

Tomonlar oʻzaro aloqa uchun beshta asosiy sohaga kelishib oldilar. Birinchi yoʻnalish mashinasozlik va avtomobilsozlik bilan shugʻullanuvchi kamida beshta mahalliy korxona uchun texnologik audit oʻtkazishni nazarda tutadi, bu ularni Yevropa buyurtmacilarining standartlariga tayyorlashga yordam beradi. Ikkinchi yoʻnalish import qilingan avto komponentlari va ehtiyot qismlarini almashtirish uchun texnologik va investitsion yechimlar yaratishga qaratilgan.

Uchinchi band Yevropa sanoat va avtomobil kompaniyalari bilan hamkorlikni chuqurlashtirishni nazarda tutadi, shu jumladan, ularning ishlab chiqarish quvvatlarini Oʻzbekistonga koʻchirish istiqbollarini oʻrganishni. Toʻrtinchisi Navoiy davlat togʻ-texnologiya universiteti hududida innovatsiyalar institutini rivojlantirish va Toshkent arxitektura-qurilish universiteti (TUACE) bilan akademik va texnik hamkorlikni kuchaytirishdir.

Beshinchi yoʻnalish mahalliy ishlab chiqaruvchilarga xalqaro maydonlarga chiqishda, potentsial xaridorlar bilan aloqalarni oʻrnatishda va birinchi sinov buyurtmalar ustida ishlashda yordam berishga qaratilgan.

Xalqaro tajriba va kelajakdagi qadamlar

Fraunhofer jamiyati Germaniyada eng katta amaliy tadqiqot tarmogʻi boʻlib, u yillik 3,6 milliard yevro byudjetga ega va 30 mingdan ortiq mutaxassisni birlashtiradi. Avvalgi paytlarda Fraunhofer IPK instituti Braziliya sharoitida 25 ta sanoat innovatsiyalari markazini yaratishga yordam bergan va avtomobilsozlik uchun ilgʻor texnologiyalarni ishlab chiqish loyihalarida ishtirok etgan.

Uchrashuvlar davomida Navoiy viloyati uchun besh yillik aqlli ixtisoslashuv strategiyasi (Smart Specialisation Strategy) va ikki yillik amaliy harakatlar rejasini ishlab chiqish gʻoyasi taklif qilindi. Shuningdek, yirik sanoat buyurtmacilari ehtiyojlari va mahalliy kompaniyalarning ishlab chiqarish imkoniyatlari oʻrtasida bevosita bogʻlanishni taʼminlaydigan raqamli muhandislik platformasini yaratish masalasi muhokama qilindi. Imzo qoʻyilgan niyatnoma barcha bu tashabbuslarni birgalikda amalga oshirish uchun asos boʻlib xizmat qiladi.

Oʻxshash hikoyalar

Oʻzbekiston AEs uskunalari ishlab chiqarishini mahalliyizlashtirish uchun turk kompaniyalari bilan hamkorlikni oʻrganmoqda
Batafsil
podrobno.uz

Oʻzbekiston AEs uskunalari ishlab chiqarishini mahalliyizlashtirish uchun turk kompaniyalari bilan hamkorlikni oʻrganmoqda

Oʻzbekiston Turkiyadagi «Akku» AEsini qurishda ishtirok etgan turk kompaniyalarini oʻzining birinchi atom stansiyasini qurish uchun jalb qilishga qiziqish bildiryapti. Respublika maxsus sanoat zonasi doirasida, «Atom-Sanoat» deb nomlangan hududda zarur komponentlar va uskunalarning ishlab chiqarilishini mahalliyizlashtirishni maqsad qilgan.

Oʻzbekiston delegatsiyasi World Atomic Days forumida ishtirok etgandan soʻng bir qator turk korxonalarini ziyorat qildi. AVAS Group ofisida ishlab chiqarish quvvatlarini joylashtirish va «Atom-Sanoat» sanoat zonasi hududida taʼminotni taʼminlash imkoniyatlari muhokama qilindi. Vakillar shuningdek VASTAŞ Valf zavodiga tashrif buyurib, u yerda quvur armaturasi va AEs uchun dvigatellar ishlab chiqarilishini koʻrib chiqishdi, ASOS Proses esa texnologik va muhandislik uskunalari ishlab chiqarishini koʻrsatdi.

Bundan tashqari, oʻzbek guruhining «Ozaltyn Holding» obyekti boʻyicha ekskursiya tashkil qilindi. Ushbu holding «Akku» stantsiyasi xodimlari uchun yashash majmuasini qurmoqda. Delegatsiya AEs maydonchasini bevosita koʻrib chiqdi, bunda birinchi energiya bloki ishga tushirish ishlariga tayyorgarlik bosqichida turibdi. Ushbu blok qurilishi yakunlangan, konturlarning gidravlik sinovlari va himoya qobigʻining tekshiruvi oʻtkazilgan, shuningdek, reaktorning sovuq va issiq sinovi uchun tayyorgarlik olib borilmoqda.

Shuningdek, Silifkada joylashgan İncetcom kompaniyasining faoliyati oʻrganildi. U ushbu kompaniya «Akku» uchun ventilyatsiya, sovutish va quvur tizimlarini loyihalash va oʻrnatishdan masʼul. Vizit natijalariga koʻra, kelajakdagi hamkorlik va Oʻzbekistonda mahalliyizlashtirish ulushini oshirish boʻyicha dastlabki kelishuvlarga erishildi.

«Akku» AEs Turkiyaning Mersin provinsiyasi (Gʻulnar tumani) dengiz chorrahasidagi birinchi atom elektr stantsiyasidir. Ushbu loyiha «Rosatom» davlat korporatsiyasi tomonidan amalga oshirilmoqda va 4800 MW quvvatga ega boʻlishi rejalashtirilgan, bu har biri 1200 MW quvvatli Rossiya VVĖR-1200 3+ avlod reaktorlari bilan toʻrt energiya blokiga mos keladi.

Avvalroq «Uzatom» direktori Azim Ahmadxadjayev Farish tumani, Jizzax viloyati aholisi uchun atom sanoati xodimlariga shahar yaratish rejalarini bildirgan edi. Ushbu loyiha doirasida maktablar, sport komplekslari, madaniyat uylari va oliy taʼlim muassasalari filiallarini tashkil etish rejalashtirilmoqda. Ushbu shaharning konsepsiyasini ishlab chiqishda Rossiya va Belarus misollaridan tashqari chet el shaharlarining tajribasi oʻrganilmoqda.

Oʻzbekistonda mahalliy ishlab chiqaruvchilar va yetkazib beruvchilarni topish uchun platforma ishga tushirildi
Batafsil
gazeta.uz

Oʻzbekistonda mahalliy ishlab chiqaruvchilar va yetkazib beruvchilarni topish uchun platforma ishga tushirildi

Oʻzbekiston sanoat hamkorligi va davlat xaridlar agentligi mahalliy ishlab chiqaruvchilar, investorlar va yirik buyurtmachilar oʻrtasidagi oʻzaro aloqani ragʻbatlantirish maqsadida yaratilgan yagona elektron maydon boʻlgan icppa.uz ning faoliyatini boshlaganini eʼlon qildi.

Bu yangi tizim mamlakatda ishlab chiqarilayotgan tovarlar, korxonalarning ishlab chiqarish imkoniyatlari va yirik investitsion tashabbusotlarning ehtiyojlari haqidagi maʼlumotlarni konsolidatsiya qilishga qaratilgan. Rejalashtirilganicha, mahalliy yetkazib beruvchilar faqat xaridlar amalga oshirilishidan oldin emas, balki texnik talablarni belgilash bosqichida ham loyihalarga jalb qilinadi.

Agentlik maʼlumotlariga koʻra, hozirda platformada 46 mingdan ortiq tadbirkor subyektlari roʻyxatdan oʻtgan boʻlib, ulardan 36 mingdan ortigʻi oʻzlarini ishlab chiqaruvchi sifatida aniqlagan. Katalog taxminan 80 ming turli xil tovar pozitsiyalarini oʻz ichiga oladi, bunda eng katta hajmni mato, mebel va avtomobilsozlik sohalari egallaydi.

Yangi platforma qanday ishlashi

Tizim ikkita asosiy maʼlumot manbasini birlashtiradi: Oʻzbekistonda ishlab chiqarilgan mahsulotlar katalogni va ishlab chiqaruvchilarning markazlashtirilgan reyestri. Katalogda tovarlarning texnik parametrlari, shuningdek, tegishli sertifikatlar va hujjatlar haqida maʼlumotlar mavjud. Reyestr esa korxonalarning oʻzlari haqida maʼlumot beradi, shu jumladan ularning ishlab chiqarish quvvati, maydonlari va taʼminot salohiyati.

Katalogdagi har bir tovar aniq ishlab chiqaruvchi profiliga bogʻlangan. Bu buyurtmachi faqat kerakli tovarni topmasdan, balki korxonaning uni ishlab chiqarish va yetkazib berish imkoniyatlarini batafsil oʻrganishi mumkinligini anglatadi. Masalan, Oʻzbekistonda zavod qurishni rejalashtirayotgan investor metall konstruksiyalar, ventilyatsion uskunalar yoki elektr kabellari kabi materiallarni mahalliy yetkazib beruvchilarni izlab, nafaqat mavjudligini, balki texnik xususiyatlarini, ishlab chiqarish hajmini va yetkazib berish muddatlarini hisobga olishi mumkin.

Bundan tashqari, investitsion loyihalarning ehtiyojlarini mamlakatning mavjud ishlab chiqarish quvvatlari bilan solishtirish funksiyasi amalga oshirilgan. Platformada sanoat hamkorligi xaritasi va 360 daraja koʻrish imkoniyatiga ega virtual koʻrgazma ham joylashgan. Xarita komponentlar va yakuniy mahsulot uchun zarur boʻlgan detallarni oʻz ichiga olgan ishlab chiqarish zanjirlarini kuzatishga yordam beradi, bu esa hozirda import qilinayotgan komponentlarni mahalliy ishlab chiqarish imkoniyatlarini topishga xizmat qiladi.

Investor uchun yetkazib beruvchini topish mexanizmi

Investorlar uchun maxsus boʻlim — invest.icppa.uz yaratilgan. Potensial yetkazib beruvchilarni topishning ikki yoʻli mavjud. Birinchi variant katalogni mustaqil koʻrib chiqish, kerakli korxonani tanlash va keyin profilga koʻrsatilgan maʼlumotlar orqali u bilan bogʻlanishni nazarda tutadi. Ikkinchi usul esa muayyan investitsion loyihaning xususiyatlariga mos keladigan ishlab chiqaruvchilarni tanlash uchun elektron ariza topshirishdir.

Ariza topshirish uchun OneID orqali yoki elektron pochta orqali yuborilgan kod yordamida avtorizatsiya talab etiladi. Arizada investor quyidagilarni koʻrsatishi shart: loyiha nomi, faoliyat sohasi va amalga oshirish mintaqasi; talab qilinayotgan mahsulotlar roʻyxati; har bir tovarning miqdori, texnik xususiyatlari va yetkazib berish muddati; zarurat boʻlsa, texnik chizmalar va boshqa hujjatlar; mahalliy analoglar yoki texnik vazifaga koʻra ishlab chiqarilgan mahsulotni koʻrib chiqishga tayyorlik; shuningdek, loyiha haqidagi maʼlumotlar va aloqa maʼlumotlarini oshkor qilish shartlari.

Arizani yuborganidan soʻng, mos keladigan korxonalarni topish jarayoni boshlanadi va u yetti ish kuni davom etadi. Ariza koʻrib chiqish jarayoni uch bosqichga boʻlinadi. Birinchi bosqich — dastlabki tanlash (ikki ish kuni), bu paytda ariza tovar kategoriyasi, mintaqa, korxona maʼlumotlari va tovar kodlari hisobga olingan holda potentsial ishlab chiqaruvchilarni aniqlash uchun tegishli soha tashkiloti yoki agentlikka yuboriladi. Ikkinchi bosqich — ishlab chiqarish imkoniyatlarini tekshirish (uch ish kuni), bu bosqichda agentlikning regional ofisi korxonalar bilan bogʻlanib, ular kerakli mahsulot hajmini ishlab chiqarish va muzokaralarga qatnashish qobiliyatini aniqlaydi. Uchinchi bosqich — yakuniy roʻyxatni tasdiqlash (ikki ish kuni), bu paytda moderator tanlov natijalarini va kompaniyalarni kiritish yoki chiqarib tashlash asoslarini tekshiradi.

Shunday qilib, butun jarayon yetti ish kunini oladi. Shu bilan birga, funksional sxemada birinchi ariza topshirilishi va uchrashuvlar tashkillashtirilishi uchun aniq muddatlar belgilangan emas. Korxonalarni kiritish yoki chiqarib tashlash sabablari elektron reyestrda qayd etiladi. Tasdiqlangan roʻyxat avtomatik ravishda investorning shaxsiy kabinetiga PDF formatida keladi. Shundan soʻng, agentlik investor va tanlangan korxonalar oʻrtasida uchrashuvlar tashkillashtirishga yordam beradi, ammo agentlik oʻzi investorlar nomidan xaridlar bilan shugʻullanmaydi va ishlab chiqaruvchilardan buyurtma bermaydi; narxlar, texnik parametrlar va yetkazib berish jadvallari kabi barcha shartlarni tomonlar mustaqil kelishadi.

Mahalliy ishlab chiqaruvchilar uchun afzalliklar

Korxonalar katalogda oʻz mahsulotlari, ishlab chiqarish quvvatlari, sertifikatlar va texnik imkoniyatlari haqida maʼlumotlarni joylashtirish imkoniyatiga ega boʻladi. Bu kichik va oʻrta biznesga avval bilmagan yirik investitsion loyihalarga kirish imkonini berishi kutilmoqda. Masalan, kichik metall ishlov beruvchi firma yirik buyurtmachi uchun taqdim etilgan chizmalarga asosan sanoat uskunalari korpuslarini, tayanch konstruksiyalarini yoki alohida qismlarni ishlab chiqarishni taklif qila oladi.

Agar mahsulot investor talablariga javob bersa, korxona potentsial yetkazib beruvchilar roʻyxatiga kiritilishi mumkin. Biroq, katalogda joylashish buyurtmani olish kafolati emas, chunki investor quvvatlarni tasdiqlash, namuna olish, laboratoriya sinovlari oʻtkazish yoki korxonani audit qilishni talab qilishi mumkin. Hamkorlik toʻgʻrisidagi yakuniy qaror takliflarni texnik va tijorat baholanishidan soʻng qabul qilinadi.

Platforma shuningdek, Oʻzbekistonda talab qilinadigan, ammo mamlakat ichida ishlab chiqarilmayotgan yoki yetarli hajmda ishlab chiqarilmayotgan tovarlarni aniqlash uchun moʻljallangan. Buning uchun davlat buyurtmacilari va investitsion loyihalarning ehtiyojlari import maʼlumotlari, joriy ishlab chiqarish quvvatlari va mahalliy kompaniyalar imkoniyatlari maʼlumotlari bilan solishtirilishi rejalashtirilgan. Agar bir nechta yirik loyihalar bir xil komponentlarga muhtoj boʻlsa, agentlik ularni Oʻzbekistonda ishlab chiqarish maqsadga muvofiqligini baholashi mumkin.

Bunday tahlil oʻtkazilganda, potentsial talab, zarur texnologiyalar, xomashyo va sertifikatsiya xarajatlari hisobga olinadi. Agar ishlab chiqarish iqtisodiy va texnik jihatdan asosli deb topilsa, ushbu mahsulotni rivojlantirish boʻyicha takliflar ishlab chiqilishi mumkin. Agentlik maʼlumotlariga koʻra, uning rasmiy resurslarida allaqachon lokalizatsiya uchun tavsiya etilgan 50 dan ortiq mahsulot turlari boʻyicha tahliliy materiallar mavjud. Kelajakda platformani davlat xaridlari maʼlumotlari — lotlar, shartnomalar va monitoring natijalari bilan integratsiya qilish rejalashtirilgan, bu yerda xarid tartiblari amaldagi qonunchilikdagi elektron tizimlar orqali amalga oshiriladi. Yangi platformaning vazifasi maʼlumotlarni konsolidatsiya qilish va tahliliy imkoniyatlarni kengaytirishdir.

Hozirgi vaqtda investorlar tomonidan topshirilgan arizalar soni, yetkazib beruvchilar roʻyxatlari tuzilganligi va oʻtkazilgan uchrashuvlar, shuningdek, ishlab chiqaruvchilar tomonidan tizim orqali olingan buyurtmalar qiymati boʻyicha statistik maʼlumotlar taqdim etilmagan.

Sanoat hamkorligi agentligini yaratish

Sanoat hamkorligi va davlat xaridlar agentligi 2026-yil 4-fevraldagi Prezident Shavkat Mirziyoyev farmoni bilan tashkil etilgan. Unga Iqtisodiyot va moliya vazirligining davlat xaridlari boʻyicha funksiyalari va vakolatlari oʻtkazib berilgan. Idoraning asosiy vazifalari ichki ishlab chiqarishni kengaytirish, kichik biznes va yirik korxonalar oʻrtasida hamkorlikni rivojlantirish, importga bogʻliqlikni kamaytirish, yangi mahsulot turlarini oʻzlashtirish va iqtisodiyotdagi qoʻshimcha qiymatni oshirishni oʻz ichiga oladi.

Mashhur