Koʻplab odamlarga kimdir ularning orqasida yoki yaqinida turibdi, ammo aslida u yerda hech kim yoʻqligiga oʻxshaydi. Baʼzilari tegish hissini, boshqalari esa aniq sababi boʻlmagan tovushlarni eshitadilar. Ilmda bunday tajribalar «seziladigan mavjudlik» (Felt Presence) deb tasniflanadi.
Olimlar bunday his-tuygʻularning sababini tushunish va turli odamlarning tajribalari oʻrtasidagi oʻxshashliklarni aniqlash uchun tadqiqot oʻtkazishdi. 206 kishi tajribalari oʻrganildi. Biroq, bu tuygʻuning aniq sababi hali aniqlanmagan.
Tadqiqot doirasida ishtirokchilar uch guruhga ajratildi. Birinchi guruh 75 kishidan iborat boʻlib, ular orasida eshitiladigan tovushlar haqida xabar beruvchilar yoki psixik salomatlik bilan bogʻliq muammolarga ega odamlar bor edi. Ikkinchi guruhga 47 nafar ruhoniy jihatlarga ishonuvchilar qatnashdi. Uchinchi guruh 84 nafar sportchidan iborat boʻlib, ular uzoq yugurish bilan shugʻullanishgan yoki murakkab musobaqalarda yolgʻiz ishtirok etishgan. Barcha ishtirokchilarga javoblarini solishtirish uchun onlayn soʻrovnomalar yuborildi.
Ishtirokchilardan koʻrish mumkin boʻlmagan insonning mavjudligini qachon his qilishganlari haqida soʻraldi. Shuningdek, bu his qoʻrqinch uygʻotadimi, ovozlar eshitadimi yoki tanada qandaydir oʻzgarishlar sezadimi deb ham soʻraldi. Olimlar bu xilma-xil tajribalardagi umumiy xususiyatlarni topishga intildilar.
Soʻrovnomaga javob berganlarining koʻpchiligi kimdir ularning orqasida turibdi yoki yaqin atrofdagi joyda ekanligini his qilganlarini bildirdilar. Baʼzi odamlar tegishni his qilishgan, boshqalari esa tovushlar eshitishgan. Baʼzilari esa oʻzlari kuzatilayotganini ham his qilishgan. Shu bilan birga, har bir insonning tajribasi farqli boʻlgan. Baʼzi odamlar uchun bu his qoʻrqinch uygʻotmadi; ular yonida oʻlgan yaqin inson bor deb his qila olganlar.
Biroq, baʼzi ishtirokchilar juda qoʻrqib qolishdi, chunki ular koʻrinmas kuch ularga zarar yetkazishi mumkin deb oʻylashardi. Baʼzi sportchilar murakkab musobaqalar paytida yoki yolgʻiz boʻlganda ham mavjudlik hissini qayd etishdi. Bu bunday tajribalar faqat maʼlum bir guruh odamlarga cheklanmaganligini koʻrsatdi. Biroq, bu tajribalar hayol yoki ruhlarning haqiqiy mavjudligi dalili emas.
Tadqiqot shuni aniqladi,ki, halyutsinatsiyalar koʻrgan yoki tovushlar eshitgan odamlar kimdir mavjudligini his qilish ehtimoli yuqori edi. Qoʻrquv va shubha hissi ham shu tajriba bilan bogʻliq edi. Ruhoniy amaliyotlar bilan bogʻliq odamlar meditatsiya paytida yoki ruhlar bilan aloqa qilish urinishlari paytida bunday his-tuygʻular haqida xabar berishdi.
Bundan tashqari, tovushlar eshitganlardan baʼzilari tegish hissini yoki tanadagi oʻzgarishlarni eshitishganini aytishdi. Uyqu bilan bogʻliqlik ham aniqlandi: uch guruhdagi baʼzi ishtirokchilar uyqu paytida yoki uygʻonganda mavjudlik hissini bildirishdi. Bu uyqu va uygʻoq holatlari orasidagi holatlar bilan bogʻliq boʻlishi mumkin. Biroq, tadqiqot bunday hodisaning sababi har bir inson uchun bir xil ekanligini aniqlamadi.
Olimlar turli odamlarning mavjudlik hissi bilan bogʻliq tajribalarida baʼzi umumiy xususiyatlar mavjudligini, ammo barcha tajribalarning bir xil emasligini aniqladilar. Tadqiqot shuningdek, bunday tajribalar chalkashlik, qoʻrquv va uyqu buzilishlari kabi holatlar bilan bogʻliq boʻlishi mumkinligini koʻrsatdi.
Biroq, olimlar hali ham bunday his-tuygʻularning haqiqiy sababini aniqlay olmadilar. Ushbu tadqiqot jarayonida hayollar yoki ruhlar mavjudligiga oid hech qanday dalillar topilmadi. Mavzuni chuqurroq tushunish uchun yanada tadqiqotlar zarur, shuning uchun mavjudlik hissi u yerda haqiqatdan ham hayol yoki ruh borligining dalili hisoblanmaydi.