Yangi xodimlarni oʻqitish har qanday kompaniya uchun standart amaliyotdir, bu ish usullarini tushuntirish yoki jamoaviy ishlashni mashq qilish boʻlishi mumkin. Biroq, Xitoydagi bir choy kompaniyasi yangilarga moʻljallangan oʻquv dasturini ishga tushirdi va bu jamoatchilikning hayratini keltirib chiqardi. Harbiy tayyorgarlikka oʻxshash bu dastur ijtimoiy tarmoqlarda muhokamalarni keltirib chiqardi.
Bu vaziyat Xitoydagi mashhur sutli choy tarmogʻi bilan bogʻliq. Yangi xodimlar uchun dastur doirasida intizom va jamoaviy ishga katta eʼtibor qaratildi. Shunga qaramay, oʻqitishni oʻtkazish usuli baʼzi odamlar tomonidan oddiy ofis treningidan koʻra askarona deb atalgan, bu esa kompaniya metodlari haqida savollarning tugʻilishiga olib keldi.
Hisobotlarga koʻra, oʻquv davrida kompaniyaning yangi xodimlari maxsus darajadagi intizomga rioya qilishlari kerak edi. Ular guruhlarga ajratilib, turli vazifalarni jamoaviy bajarishlari talab qilindi. Buning maqsadi xodimlarda intizom, oʻzaro tushunish va kompaniya qoidalariga jiddiy munosabat bildirishni shakllantirish edi. Kompaniya bunday oʻqitishni xodimlarni ishga tayyorlash usuli sifatida koʻradi. Biroq, ijtimoiy tarmoqlarda paydo boʻlgan videolar va rasmlar keng jamoatchilik diqqatini tortdi, chunki koʻplari bu yondashuvni haddan tashqari qattiq deb hisobladilar.
Kompaniya bunday dasturlarning maqsadi xodimlarni jamoada ishlashga va vazifalarni bajarish jarayonida intizomni saqlashga oʻrgatish ekanligini taʼkidlaydi. Sutli choy va boshqa ichimliklarni sotadigan doʻkonlardagi ishchilar har kuni koʻplab mijozlar bilan duch keladilar va bir vaqtning oʻzida koʻplab vazifalarni bajaradilar: buyurtmalarni qabul qilish, ichimliklar tayyorlash, hisob-kitoblarni olib borish va mahsulotlarni oʻz vaqtida topshirish. Shu sababli, kompaniya oʻz xodimlari bir-birlari bilan samarali oʻzaro aloqada boʻlishini maqsad qilgan. Oʻquv davrida bunday jamoa hissini rivojlantirishga alohida eʼtibor qaratildi.
Notoʻgʻri tushunishlarning asosiy sababi oʻquv metodining oʻzidir. Baʼzilari yangi ishda oʻqitish oqlanadi, ammo xodimlarga nisbatan haddan tashqari qattiqqoʻllik qabul qilinmaydi. Jamoatchilik xodimni ishga tayyorlash va unga kuchli psixologik bosim oʻtkazish oʻrtasidagi chegarani belgilash zaruriyati masalasini koʻtarib berdi. Agar oʻqitish haqoratga yoki xodimning istagiga qarshi majburlashga olib kelsa, bu jiddiy masala boʻlishi mumkin. Aynan shu sababli Xitoyda bu masalada ijtimoiy tarmoqlarda koʻplab turli fikrlar shakllandi.
Biroq, hamma kompaniyaga qarshi chiqmadi. Baʼzi odamlar yangi xodimlarni intizom va jamoaviy ishga oʻqitish xato emas deb hisoblashadi. Ular turli kompaniyalarning oʻz korporativ madaniyati borligini taʼkidlashadi. Agar xodimlar oldindan qoidalar va ish usullari haqida xabardor boʻlsa, ular keyinchalik oʻz burchlarini bajarishlari osonroq boʻladi. Boshqalar harbiy tayyorgarlik har doim qiynoq degani emasligini daʼvo qilishadi; baʼzan u masʼuliyat, puntuallik va jamoaviy ishlash hissini oshirish uchun ishlatiladi.
Bu vaziyatda har qanday kompaniya qonunlarga rioya qilish va oʻz xodimlari qadr-qimmatiga hurmat bilan qarashi juda muhim. Bir huquqshunos kompaniya yangi xodimlarni haqoratli yoki uyatli harakatlarga majburlasa, bu uning uchun huquqiy muammolarni keltirib chiqarishi mumkin deb ogohlantirdi. Yaʼni, oʻqitish nomi ostida xodimlarga noqulaylik tugʻdirish yoki ularning qadr-qimmatiga tahdid solish kompaniya uchun jiddiy oqibatlarga aylanishi mumkin.
Bu hodisa yana bir bor kompaniyalardagi xodimlarni oʻqitish qanday boʻlishi kerakligi savolini qoʻyib turdi. Intizomni singdirish uchun harbiy usullar qoʻllanilishi kerakmi, yoki zamonaviy korxonalar yanada hurmatli va yumshoq yondashuvlarni qoʻllashlari kerakmi? Bir tomondan, kompaniyalar xodimlarning puntual boʻlishini, jamoada ishlashini va qoidalarga rioya qilishini xohlaydi. Boshqa tomondan, xodimlarning qadri va psixologik farovonligi kam ahamiyatli emas. Hozirda Xitoydagi ushbu sutli choy tarmogʻining oʻquv dasturi diqqat markazida turibdi. Bu holat shunchaki bitta kompaniyaning oʻqitilishi chegarasidan chiqib, ish joyidagi intizom va xodimlarga hurmat oʻrtasida qanday muvozanat boʻlishi kerakligi haqida jamoatchilik munozarasini boshladi.