Mamlakatda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli iqtisodiy va ijtimoiy islohotlar mintaqalarni kompleks rivojlantirish, investitsiyalarni faol jalb qilish, aholi farovonligini oshirish va iqtisodiyotning barqaror o‘sishini ta'minlashga qaratilgan bo‘lib, bu o‘zgarishlarning asosiy maqsadi inson manfaatlarini ta'minlash, hududlarni rivojlantirish va fuqarolar farovonligi hisoblanadi.
Navoiy viloyatidagi natijalar
Muvaqqat muddatda Navoiy viloyatining ijtimoiy-iqtisodiy natijalari muvaffaqiyatli namuna bo‘lib xizmat qilmoqda. O‘tgan davrda viloyatning yalpi regional mahsuloti 113,9 trillion so‘mga yetib borgan, iqtisodiy o‘sish sur’ati esa 106,7%ni tashkil etgan. Xususan, sanoat sektorida 155 trillion so‘m mahsulot ishlab chiqarilgan bo‘lib, ushbu soha 5,4% ga o‘sgan.
Sanoatni diversifikatsiya qilish va yuqori qo‘shimcha qiymatli mahsulot ishlab chiqarishga qaratilgan islohotlar tufayli yengil sanoatda (130,7%), mashinasozlikda (127%), konchilik sanoatida (117,9%), mebel ishlab chiqarishda (117,2%) va kimyo sanoatida (104,8%) sezilarli o‘sish erishildi.
Investitsiyalarni jalb qilish va eksport
Investitsion siyosat sohasida ham yuqori ko‘rsatkichlar qayd etilgan. Birinchi yarim yilda asosiy kapitalga 24,3 trillion so‘m investitsiya kiritilgan bo‘lib, bu 115,4% o‘sish sur’atiga mos keladi. Bundan tashqari, 907,5 million dollar xorijiy investitsiyalar jalb qilingan bo‘lib, rejalashtirilgan ko‘rsatkichni 138% bajarishga erishilgan. Investitsiya hajmi o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 264,4 million dollar ga oshgan bo‘lib, bu Navoiy viloyatining investitsion jozibadorligining ortib borayotganligini ko‘rsatadi.
Importni almashtiruvchi tovarlarni ishlab chiqarish va eksportni oshirish bo‘yicha samarali qadamlar qo‘yildi. 163 ta loyiha doirasida 1,5 trillion so‘m miqdorida importni almashtiruvchi tovarlar ishlab chiqarilgan bo‘lib, bu 125 million dollar valyuta tejashga, 40,3 million dollar miqdorida eksport qilishga va 437 ta yangi ish o‘rinlari yaratishga imkon berdi. Umuman olganda, yarim yilda viloyatning eksport hajmi 124,3 million dollar atrofida bo‘lib, rejani 113% bajarishga erishilgan.
Xizmatlar va turizm sohasini rivojlantirish
Xizmatlar sektori iqtisodiyotning eng tez o‘sayotgan tarmoqlaridan biri sifatida tanilgan. Prezident tomonidan xizmatlar sohasini iqtisodiy o‘sishning harakatlantiruvchisi aylantirish bo‘yicha qo‘yilgan vazifalar Navoiy viloyatida amaliyotga tatbiq etilmoqda. Hisobot davrida xizmatlar hajmi 16,1 trillion so‘mni tashkil etgan bo‘lib, bu 18,9% o‘sishni ko‘rsatdi. Ayniqsa, arxitektura, ta'lim, sog‘liqni saqlash, transport, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va mehmonxona xizmatlari sohalarida yuqori o‘sish kuzatildi.
Bu sohada 15 570 kishi bandligi ta'minlangan, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash uchun 1,4 trillion so‘m kredit ajratilgan va 986 ta yangi xizmat ko‘rsatish subyektlari yaratilgan. Turizmni iqtisodiyotning strategik sohasi sifatida shakllantirishga qaratilgan islohotlar ham natija bermoqda: olti oy ichida Navoiy viloyatiga 1,9 million odam tashrif buyurgan bo‘lib, ularga 301 ming xorijiy turist kirgan.
So‘nggi uch yil ichida viloyatda oltita turistik qishloq qurilgan. Joriy yilning birinchi yarimida Nurot tumanidagi Chichqoy va Mushqan qishloqlari ham «Turistik qishloq» maqomini olgan. Bundan tashqari, MChJ «Qizilqum Safari» va «Navoiy Sputnik» birinchi marta respublika darajasida «Turistik klaster» maqomini olgan bo‘lib, bu mintaqaning turistik salohiyatini yanada oshirishga xizmat qiladi.
Qishloq xo‘jaligi va ijtimoiy infratuzilma
Qishloq xo‘jaligida islohotlar uzluksiz davom etmoqda: 9,8 trillion so‘m mahsulot ishlab chiqarilgan bo‘lib, sektor o‘sishi 4,4% ni tashkil etdi. Yuqori samaradorlik yangi yerlarni egallash, intensiv bog‘dorchilikni rivojlantirish va suvni tejash texnologiyalarini keng joriy etish orqali erishilmoqda. Xususan, 17,1 ming gektar maydonda suvni tejash texnologiyalaridan foydalanish natijasida hosildorlik 15-20 sentnergacha oshgan va suv sarfi 25-30% ga kamaygan.
Ijtimoiy sohada ham keng ko‘lamli loyihalar amalga oshirildi. Yarim yilda 1 415 kvartiradan iborat 22 etakli uylar ekspluatsiyaga topshirilgan bo‘lib, bu 5,5 mingdan ortiq aholiga yangi uy-joy olishga yordam berdi. Bundan tashqari, 196 kilometr ichimlik suv ta'minoti tizimlarini yo‘lga qo‘yish orqali 24 ming aholi birinchi marta markazlashtirilgan suv ta'minotiga ega bo‘ldi. 362,5 kilometr avtomagistral yo‘llar qurilib, ta'mirlangan va uchta yangi ko‘prik qurilgan.
Ta'lim va sog‘liqni saqlash
Inson kapitaliga sarmoya kiritish siyosati ta'lim sohasida aniq natijalarni berdi: viloyatdagi maktabgacha ta'limga qamrov 82,6% ga yetdi. 50 ta maktablarda qurilish va rekonstruksiya ishlari olib borilgan bo‘lib, bu 6 200 ta yangi o‘quv joyi yaratishga va ta'lim sifati hamda infratuzilmani yaxshilashga imkon berdi.
Sog‘liqni saqlash sohasida yuqori texnologiyali tibbiy xizmatlar kengaydi: 13 578 ta yuqori texnologiyali jarrohlik operatsiyasi o‘tkazilgan. 185 nafar bolaga yuqori texnologiyali operatsiyalar amalga oshirildi va ulardan 36 naftasi nogironlikdan qutuldi. Erta tashxis dasturlari tufayli yuzlab fuqarolar diabet, yurak-qon tomir va onkologik kasalliklarni o‘z vaqtida aniqlash va davolashni boshlash imkoniyatiga ega bo‘ldilar. Muhim jihati shundaki, respublikaqa davolanish uchun jo‘natilayotgan bemorlar oqimi 3% ga qisqardi.
Ayollarni qo‘llab-quvvatlash va istiqbollar
Shuningdek, ayollarni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha keng ko‘lamli choralar ko‘rilgan. Qizlarning oliy ma'lumotga ega bo‘lish darajasi 59,6% ga yetib, Navoiy viloyatini bu ko‘rsatkich bo‘yicha respublikaning yetakchilari qatoriga qo‘shdi. Ehtiyoj sezayotgan minglab ayollarga ipoteka uchun boshlang‘ich to‘lovlar ajratilgan, minglab ehtiyoj sezayotgan ayollar davlat mablag‘lari hisobidan tibbiy yordam ko‘rgan.
Xulosa qilib aytganda, Navoiy viloyati bugun nafaqat mamlakatning yirik sanoat markazlaridan biri sifatida, balki innovatsiyalar, investitsiyalar va inson kapitaliga asoslangan barqaror rivojlanish modelini shakllantiruvchi mintaqa sifatida o‘z o‘rnini mustahkamlamoqda.