Turli ovozlar adolatsizlik, rahbariyatning muvaffaqiyatsizligi, iqlimni inkor etish masalalarini ko'tarmoqda va birlikni ta'kidlamoqda

Noyabr oyidagi saylovlarga yaqinlashishi bilan Janubiy Afrika fuqarolari ovoz berish orqali o‘zbeklikni o‘zgartirish va tiklashga chaqirmoqda. Maqola shahar muammosi, siyosiy madaniyat va aholi ishonchini tiklash zaruriyati kabi bir qator dolzarb muammolarni ko‘taradi.

Shahar muammosi va o‘tmish tajribasi

Muallif shaharning muammosi e'tibordan chetda qolayotganini ta'kidlaydi, garchi tezkor urbanizatsiya va mavjud infratuzilmaning yetarli darajada tayyorlanmaganligi haqida asosli dalillar mavjud bo'lsa ham. Biroq, Durbanning tarixiy tavsifiga ko‘ra, taraqqiyot 1882 yildagi tuman muhandisi Jon Barns va o‘tgan asr oxiridagi Don Maklaud kabi malakali mutaxassislar tufayli erishilgan.

Afsuski, 1994-yildan keyin demografik vakillik ortidan shaharning muammosi haqidagi darslar unutib qo‘yildi. Buning o‘rniga, institutsional xotira, tajriba va meraklar «transformatsiya» qurbon etildi va tayinlashlar siyosiy aloqalar va kadrlar taqsimoti tomonidan belgilandi.

Professionalizm yo‘qolishi

Tarixiy yozuvlar shuningdek, Durban quruvchilari qanday qilib rivojlanishni, infratuzilmani kengaytirishni, suv ta'minoti va sanitariyani rejalashtirishini, tizimlarning eskirishini nazorat qilishini va o‘z vaqtida ta'mirlashini ko‘rsatadi. Muhim jihati shundaki, o‘sha davrdagi xodimlar sodiqlik, kompetentlik va qobiliyat hissi bilan ishladilar.

Bugun bu davr o‘tdi. Temir yo‘llar va Durban kabi yaxshi boshqariladigan shaharlar kabi tashkilotlar avval taqdim etgan texnik va mexanik ta'lim katta darajada yo‘qolgan. Endi sanitariya ishchisini uch oylik ta'lim orqali tayyorlash mumkinligi haqida ma'lumot berilgan, bu 1994-yilgacha tasavvur qilib bo‘lmaydigan edi.

Saylovlar cheklovlari

Shuning uchun, yaqinlashib kelayotgan shahar saylovlari munisipalitetlarning funksionel buzilishini qaytarishi mumkin deb umid qilish — bu orzu emas. Maslahatchilar, ularning qobiliyati qanday bo‘lishidan qat'i nazar, kundalik xizmat ko‘rsatishni boshqarmaydilar; bu vazifa munisipal departamentlarga tayinlangan professional ofitserlarga tegishli. Maslahatchilar asosan byudjet va siyosatlarni tasdiqlaydi, ammo shaharning faoliyatining harakatlantiruvchisi emas.

Achchiq haqiqat shundaki, qaysi siyosiy partiya munisipalitetni boshqarsa, siyosiy aloqalar bilan bog‘liq ofitserlar va kadrlar munisipal tuzilmalarda ildiz otgan ekan, sezilarli o‘zgarishlar erishib bo‘lmaydi.

Xalqaro siyosiy harakatlar

Dunyo bo‘ylab ideologiyalar va siyosiy tilning tarqalishi ajoyib hodisa sifatida ko‘rib chiqiladi, bu ko‘pincha yillik grippdan ham tezroq sodir bo‘ladi. Bu ayniqsa o‘xshash dunyoqarashga ega hukumatlar va harakatlar orasida seziladi.

Tanqidchilar Isroil hukumatini falastinliklarni yo‘q qilish kerak bo‘lgan «chig‘irmog‘lar» deb tasvirlash bilan ayblaydi. Shunga o‘xshab, Hindiston hukumatini ishsiz yoshlar «parazitlar», «termitlar» va «chig‘irmog‘lar» deb atalgani uchun tanqid qilingan. Ma’lumotlarga ko‘ra, bu til yangi siyosiy harakatning shakllanishiga olib keldi, u «Chig‘irmog‘ Janta» partiyasi sifatida tanilgan.

Hindistondagi noroziliklar

Bu shunchaki kechinchalik norozilik emas edi. Nyu-Delhi shahridagi taxminan 60 nafar talaba bilan boshlangan voqea tez orada butun Hindistonda minglab odamlar ishtirokida namoyishlarga aylandi. Yoshlar maktab ta'limining yaxshiroq tizimini va imtihon materiallarini sizib olishni to'xtatishni talab qilib, ko'chalarga chiqdilar. Talabalar adolat va javobgarlikni talab qilganligi sababli, noroziliklar Delhi tashqarisiga Bengaluru, Kalkutta, Chennai va Mumbai shahrlariga taraldi.

Ko‘plari korrupsiya va milliy kirish imtihonlarini yomon boshqarish yillar davomida qattiq mehnat natijalarini buzganligini shikoyat qilishdi, ayniqsa kambag‘al qishloq oilalaridan talabalar uchun, ular ta'limni kambag‘allikdan chiqishning yagona yo‘li deb bilishardi. Natijalar halokatli bo‘ldi: ko‘plab talabalar og‘ir depressiyadan aziyat chekdi, boshqalari esa o‘zlarini o‘ldirganligi ma’lum bo‘ldi. Ta'lim vazirlarining iste'fodan bir necha marta chaqirilganiga qaramay, kam narsa o‘zgardi.

Prezident Narendra Modi ham muxoliflar tomonidan kam uchraydigan matbuot konferensiyalari o‘tkazgani uchun tanqid qilinmoqda, bu yerda uni bevosita so‘rovlash mumkin edi.

Ichki muammolarga e'tibor qaratish chaqiruvi

Muallif ba'zi siyosiy sharhlovchilar uzoq ideologik janglarga kamroq e'tibor qaratishi va uyga yaqinroq sodir bo'layotgan axloqiy va siyosiy muvaffaqiyatsizliklarni hal qilishga ko'proq vaqt ajratishi kerak deb hisoblaydi.

Saylovlar burilish nuqtasi sifatida

Mamlakat noyabrdagi saylovlarga yaqinlashib, yillar davomida institutsional pasayish, bajarilmagan va'dalar va xalqdan xavfli darajada uzoqlashayotgan siyosiy madaniyat yuklangan holda chorraha ustida turibdi. Joriy siyosiy tartib nafaqat past natijalarni ko‘rsatdi; u jamiyat ishonchini tizimli ravishda buzdi. Status quo uzoq va og‘riqli ishonchsizlikning pasayishiga olib keldi, bu korrupsiya, nocompetentlik va befarqlikning davlat bo‘ylab tarqalishiga imkon berdi.

Javobgarlik tili bo‘sh so‘zlarga aylandi, ular kamdan-kam hollarda haqiqiy natijalarga yoki samimiy islohotlarga olib keladi. Yangi siyosiy tartib fuqarolar orasida qadr-qimmat tuyg‘usini tiklashi kerak. Stavka juda yuqori, chunki tanlangan yo‘nalish nafaqat munisipalitetlarning, balki millatning uzoq muddatli taqdirini ham belgilaydi.

Yaqinlashib kelayotgan saylovlar shunchaki protseduralar majmuasi dan ko‘proq narsa bo‘lishi kerak; ular burilish nuqtasini ramziy ravishda ifodalashi kerak — o‘rtacha va suiisteʼmol qilish endi bardosh berilmasligi haqidagi kollektiv bayonot. Janubiy Afrika samimiyat, meraklar va jamiyatga chin dildan xizmat qilishga asoslangan yangi, tamoyiliy va prognozli siyosiy harakatga juda muhtoj. Bunday harakat patronajni rad etishi, xizmat ko‘rsatishga ustuvorlik berishi va axloqiy boshqaruv va qat'iyatli harakatlar orqali jamoatchilik ishonchini tiklashi kerak.

Saylovchilar ro‘yxatiga kiritish zarurati

Ovoz berish huquqi bo‘lgan saylovchilarning deyarli 50% ro‘yxatga kiritilmagan. Fuqarolar ro‘yxatga kirmasalar, ular aslida o‘zlarining eng muhim konstitutsiyaviy huquqlaridan birini rad etishadi va mamlakatning hozirgi inqirozga sho‘kishiga yo‘l qo‘yishadi.

Aparteid bilan paralleliklar

Aparteid bilan paralleliklarni e'tiborsiz qoldirish mumkin emas. Isroilning falastinliklarga nisbatan munosabati va Janubiy Afrikadagi aparteid o‘rtasida, ayniqsa tizimli ezilish, segregatsiya va asosiy inson huquqlaridan voz kechish borasida hayratlanarli darajada aniq o‘xshashliklar mavjudligi shubhasiz.

Maqola turli fikrlar va tahliliy eslatmalarning to'plami bo'lib, jahon sportidan tortib ichki siyosat va migratsiya inqirozlarigacha keng doiradagi mavzularni qamrab oladi.

Sport tadbirlari va sharhlar

Material boshida Ispaniya kapitani Rodrigo Hernandez Cascante 2026 yilgi Jahon futbol chempionati finalida La Rochaning Argentina ustidan g'alaba qozonishidan so'ng, jamoasi bilan FIFA Jahon kubog'ini ko'tarib olganligi haqida tilga olinadi. Bu tadbir Yakshanba kuni Ist-Rutherforddagi MetLife Stadium stadionida bo'lib o'tdi.

Siyosiy tahlil va tanqid

Colin Bosman Newlands Donald J. Trumpning xatoliklari, ayniqsa Eron bilan bog'liq masalalarda, uning siyosiy faoliyatining yakuni bo'lishi mumkinligini ta'kidlaydi. U Trump ma'muriyati Eronda qo'zg'alishga sabab bo'lgan, bu esa minglab fuqarolarning halok bo'lishiga olib kelgan va keyin G'arb ittifoqchilarining qo'llab-quvvatlamasiz Eronga urush e'lon qilgan, noqonuniy bombardimon va sanksiyalarni boshlagan deb hisoblaydi. Newlands Eron Venesueladan farqli ekanligini ta'kidlaydi va nizo noyabr oyidagi o'rtacha saylovlar davrida tugaydi, bunda amerikalik saylovchilar Trumpni rad etadi.

Tabile Mange Krugerdorp Afrikalik milliy kongressining (ANK) qiyinchiliklarini tahlil qiladi. ANK mashhur siyosiy tashkilot bo'lib qolsa-da, partiya saylovchilarni majburiy deb bilishi, shuningdek, korrupsiya va samarasiz boshqaruv tufayli uning ta'siri zaiflashmoqda. ANK jamiyatni maslahatchilarni saylashga jalb qilishga harakat qilmoqda, ammo ekspert bu strategiyaning muvaffaqiyatiga shubha bildiradi, chunki partiya o'zida vaqt bordek xatti-harakat qilmoqda, garchi kommunal saylovlarga atigi uch oy qolgan bo'lsa ham.

Krugerdorp shuningdek, milliy rahbariyat merlar tanlash jarayonini o'z zimmasiga olganligini ta'kidlaydi, bu mintaqalar bilan kelishmovchiliklarga olib kelishi mumkin. Bundan tashqari, Ramafoz partiyasining o'tgan moliyaviy muammolar va internativ siyosiy masalalarga bo'lgan gönüllilar noroziligini hisobga olgan holda samarali kampaniya uchun yetarli resurslarga ega ekanligi savoli qo'yiladi.

Migratsiya va iqtisodiyot masalalari

Comet Dub-Mahlova Midrand migratsiya inqiroziga soddalashtirilgan qarashni tanqid qiladi, aytadiki, faqat hukumatni ayblash yuzaki. U konstitutsiyaviy qoidalar noto'g'ri talqin qilinishi, ba'zi jamoalarning tendensiyalari va stagnatsiya qilayotgan iqtisodiyot tufayli resurslar yetishmasligi kabi ko'plab omillarni ko'rsatadi.

Midrand Janubiy Afrikaning eng kambag'al provinsiyasi bo'lgan Sharqiy Keyp misolini keltiradi, u yerda aholi xorijiy kompaniyalarning sanoat rivojlantirish takliflariga qaramay, tabiat go'zalligini saqlab qolishni afzal ko'radi. U shuningdek, hukumat BEE siyosatini o'zgartirish takliflariga qarshi turishini eslatadi, chunki bu konstitutsiyaviy tamoyil bo'lsa-da, mamlakatni qiyinchiliklarga olib kelgan. Xulosa qilib aytganda, muallif ta'lim tizimining karyera yo'naltirilgan dasturlarni taqdim etishdagi muvaffaqiyatsizlik va jinoyatga yo'l ochadigan ochiq chegaralarni ko'rsatadi.