2027–2029 yillar uchun Fiskal strategiyaga ko‘ra, O‘zbekiston davlat byudjetining daromadlari 2026 yil oxiriga qadar 439,7 trillion so‘mga yetishi kutilmoqda, bu tasdiqlangan rejadan 19% ortiq bo‘ladi.
Daromadlar o‘sish sabablari
Bu daromadlar ortiqchiligini dastlab taxmin qilinganidan yuqori iqtisodiy faollik, shuningdek, oltin va misning haqiqiy narxlari byudjet farazlarida nazarda tutilganidan yuqori bo‘lganligi tushuntiradi.
2026 yilda daromadlar tuzilmasi
2026 yildagi daromadlar tuzilishida to‘g‘ridan-to‘g‘ri soliqlar 149,6 trillion so‘mni tashkil etadi, bilvosita soliqlar 131,6 trillion so‘mni keltirib chiqaradi, resurslar uchun to‘lovlar va mulk solig‘i esa 54,5 trillion so‘mni ta’minlaydi. Boshqa turdagi daromadlarni o‘z ichiga olgan qolgan tushumlar 104 trillion so‘mga yetadi.
Keyingi yillar uchun prognozlar
2027 yil uchun davlat byudjeti daromadlari 422,3 trillion so‘mni tashkil etishi prognoz qilinmoqda, bu yalpi ichki mahsulotning 17,1% ga teng va joriy yil uchun kutilayotgan darajadan pastroq. Hujjat oltin va mis narxlarining 2027–2029 yillar davrida prognozi konservativ yondashuvga asoslanganligini aniqlaydi. 2029 yilga qadar daromadlar 554,1 trillion so‘mga o‘sishi kutilmoqda.
Soliq tushumlarining dinamikasi
Daromad solig‘i eng katta daromad manbai bo‘lib qoladi: 2026 yilda prognoz qilingan 96,5 trillion so‘mdan so‘ng, yig‘ish 2027 yilda 81,5 trillion so‘mga pasayadi, keyin esa 2029 yilga qadar 112,9 trillion so‘mga ko‘tariladi. QQS (qo‘shilgan qiymat solig‘i) to‘lovlari 2026 yildagi 93 trillion so‘mdan 2029 yildagi 138,9 trillion so‘mga oshadi, shu bilan birga daromad solig‘i 49,8 trillion dan 78,2 trillion so‘mga ko‘tariladi. Aktsiz soliqlar 2029 yilga qadar 32,4 trillion so‘mga yetadi, bojxona bojxonasi esa 20,1 trillion so‘mni tashkil etadi.
Byudjetning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi
Ayni paytda, konsolidatsiyalangan byudjet daromadlarining yalpi ichki mahsulotdagi ulushi kamay boshlaydi: 2026 yilda 27% dan 2027–2029 yillar davrida 23,7% gacha pasayadi, chunki iqtisodiy o‘sish byudjet tushumlarining o‘sish sur’atini ortda qoldiradi.
>