Prezident qarori O‘zbekistonda davlat boshqaruvining raqamli transformatsiyasining yangi bosqichini boshladi va 2026-yil 8-iyul sanasigacha «Raqamli hukumat» tizimini rivojlantirish choralari bilan bog‘liq. Bu Toshkent davlat huquqiy universiteti professori Akramjon Karimov bilan intervyu berishda muhokama qilindi.
Raqamlashtirish strategiyasi va maqsadlari
Hujjat «Raqamli O‘zbekiston – 2030» strategiyasi doirasida ishlab chiqilgan va yagona raqamli ekotizimni shakllantirish, sun'iy intellekt texnologiyalarini keng joriy etish, kiberxavfsizlikni mustahkamlash va inson manfaatlariga yo‘naltirilgan davlat xizmatlarini rivojlantirishga qaratilgan. Qaror bilan asosiy vazifalar, mas'ul tashkilotlar va 2026–2028 yillar uchun amaliy «yo‘l xaritalari» tasdiqlandi, bu esa tizimli ravishda raqamlashtirish jarayonini davom ettirish va davlat xizmatlari sifatini oshirish uchun mustahkam huquqiy asos yaratadi.
Muammolarni hal qilish va ma'lumotlarni integratsiya qilish
Ekspert so‘zlariga ko‘ra, hozirgi muammolar orasida davlat organlarida turli xil va integratsiya qilinmagan axborot tizimlaridan foydalanish mavjud bo‘lib, bu ma'lumotlarning takrorlanishiga, vezirliklararo ma'lumot almashinuvining sekinlashishiga va xizmat ko‘rsatish muddatlarining oshishiga olib keladi. Ushbu murakkabliklarni bartaraf etish uchun qarorda davlat axborot tizimlarini birlashtiradigan Yagona integratsiyalashgan raqamli platforma joriy etilishi nazarda tutilgan. Shu asosda «bir marta kiritilgan ma'lumotlar» (Once-Only Principle) tamoyili amalga oshiriladi, bu fuqarolar va tadbirkorlarga davlat organlari tomonidan vakolatlari doirasida qayta so‘rovlarsiz avval taqdim etilgan ma'lumotlardan foydalanish imkonini beradi.
Fuqarolar uchun afzalliklar va innovatsiyalar
Qarorning asosiy ustuvorligi odamlarning manfaatlarini ta'minlashdir. Natijada, bir xil hujjatlarni davlat organlariga bir necha marta topshirish zarurati kamayadi va vezirliklararo ma'lumot almashinu avtomatlashtiriladi. Ariza ko‘rib chiqish muddatlari tezlashadi va elektron davlat xizmatlari yanada sodda va qulay formatda taqdim etiladi, bu aholi va tadbirkorlar subyektlarining davlat xizmatlaridan foydalanish imkoniyatlarini sezilarli darajada yaxshilaydi.
Sun'iy intellektni qo'llash va kiberxavfsizlik
Muhim yangilik — «Raqamli boshqaruv» dasturiy kompleksini joriy etish. U mintaqalarning ijtimoiy-iqtisodiy holatini doimiy kuzatib borish, geografik ma'lumotlar asosida tahlil o'tkazish, aholi punktlaridagi dolzarb muammolarni tezkor aniqlash va ma'lumotlarga asoslangan boshqaruv qarorlarini qabul qilish imkonini beradi. Davlat boshqaruvida sun'iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish hajmi kengaytirilmoqda: aqlli tahlil, avtomatik prognozlash, raqamli yordamchilar va qarorlarning operativligi va samaradorligini oshirish uchun «Hokimning Virtual yordamchisi»dan foydalaniladi. Bundan tashqari, raqamli davlatni ta'minlash uchun ma'lumot resurslarini himoya qilish bo'yicha kompleks choralar ko'rilmoqda, jumladan ma'lumotlarni shifrlash, xavfsizlik monitoringini kuchaytirish, xalqaro standartlar bo'yicha audit o'tkazish va shaxsiy ma'lumotlarni ishonchli himoya qilish, bu esa raqamli infratuzilmaning barqarorligi va fuqarolar ma'lumotlarining xavfsizligini kafolatlaydi.
2028 yilgacha rivojlanish istiqbollari
Qaror 2028 yilgacha raqamli davlat boshqaruvini rivojlantirish bo‘yicha aniq maqsadlar belgilaydi. Ulardan biri — davlat organlarining minglab ma'muriy funksiyalarini raqamlashtirish, axborot tizimlarini Yagona integratsiyalashgan raqamli platformaga bosqichma-bosqich ulashish, sun'iy intellekt asosida yangi xizmatlarni joriy etish, analitik boshqaruv tizimlarini kengaytirish va hujjatlar almashinuvini takomillashtirishdir. Ushbu islohotlar davlat xizmatlari sifatini oshirish, boshqaruv jarayonlarini soddalashtirish va davlat tuzilmalarining faoliyat samaradorligini oshirishga qaratilgan.
Ushbu qarorning asosiy o'ziga xosligi shundaki, raqamlashtirish o'z maqsadi sifatida emas, balki odamlarning hayot sifatini yaxshilash vositasi sifatida qaraladi. Davlat xizmatlarini soddalashtirish, ortiqcha byurokratiyani qisqartirish, ariza ko'rib chiqishni tezlashtirish va raqamli xizmatlar spektrini kengaytirish aholi va biznes uchun qulayroq muhit yaratadi. Umuman olganda, ushbu qaror davlat boshqaruvining ochiqligini, samaradorligini va shaffofligini oshirish, shuningdek, raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishga hissa qo'shadi.