Nurafshonda xorijiy investitsiyalar jalb qilinib, yangi texnopark yaratildi

So‘nggi yillarda O‘zbekistonda kapital bozori rivojlanishiga qaratilgan bir qator islohotlar amalga oshirilmoqda. Ushbu choralar fond bozori raqamlashtirilishi, korporativ boshqaruvni yaxshilash, davlat ishtirok etgan kompaniyalarning aksiyalarini jamoatchilikka chiqarish, shuningdek, moliyaviy hisobot berishning xalqaro standartlarini joriy etish va xorijiy investorlar uchun qulay investitsion muhit yaratishni o‘z ichiga oladi.

Kapital bozori rivojlanishining ahamiyati

Kapital bozori infratuzilmasini modernizatsiya qilish barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlash uchun juda muhim element hisoblanadi. Ushbu bozorni rivojlantirish iqtisodiyotga kiritiladigan investitsiyalarning hajmini oshirishga, korxonalar uchun moliyalashtirish imkoniyatlarini kengaytirishga va milliy iqtisodiyotning raqobatbardoshligini oshirishga yordam beradi. Bundan tashqari, bu yangi ish o‘rinlari yaratishga, xorijiy investorlarni jalb qilishga va moliyaviy bozorning barqarorligi hamda samaradorligini mustahkamlashga yordam beradi.

Kapital bozori to‘g‘risidagi yangi qonun loyihasi

Parlament qonunchilik palatasining byudjet va iqtisodiy masalalar qo‘mitasi tomonidan ko‘rib chiqilayotgan «Kapital bozori to‘g‘risida»gi qonun loyihasi milliy kapital bozorini xalqaro talablarga yetkazish, investor huquqlarini himoya qilishni kuchaytirish va iqtisodiyotga investitsiya oqimini oshirishni maqsad qilgan.

Qonun loyihasining mazmuni

Ushbu loyiha doirasida kapital bozori moliyaviy vositalar turlarini kengaytirish, barqarorlikka yo‘naltirilgan obligatsiyalar uchun huquqiy asosni mustahkamlash, kapital bozori infratuzilmasini takomillashtirish, shuningdek, reyting agentliklari va boshqa professional ishtirokchilar faoliyatini tartibga solish nazarda tutilgan. Xususan, tartibga soluvchi organ vakolatlarini Xalqaro sertifikatlar komissiyalari tashkiloti (IOSCO) xalqaro standartlari bilan uyg‘unlashtirish, investor huquqlarini himoya qilishni kuchaytirish, korporativ boshqaruv va ma'lumotlarni oshkor qilish talablari ustidan alohida e'tibor qaratiladi.

Umuman olganda, qonun loyihasi milliy kapital bozorini yanada ilgari surishga, investor huquqlarini mustahkamlashga va iqtisodiyotga jalb qilinadigan investitsiyalar hajmini sezilarli darajada oshirishga qaratilgan.

Qaroshodaryo viloyati Muborak tumanida xorijiy investitsiyalar ishtirokida yangi sanoat quvvatlarini ishga tushirish va eksportga yo'naltirilgan mahsulot ishlab chiqarish bo'yicha ketma-ket ishlar amalga oshirilmoqda. Bu mintaqaning sanoat salohiyatini oshirishga, yangi ish o'rinlarini yaratishga va eksport geografiyasini kengaytirishga yordam beradi.

Ishlab chiqarish jarayonlarining ishtirokchilari

Hozirda tuman hududida Xitoy, Rossiya, Turkiya, Janubi-Koreya, Afg'oniston va Eron investorlari ishtirokida bir qator ishlab chiqarish korxonalari faoliyat yuritmoqda. Ushbu korxonalarda mahalliy xomashyo va zamonaviy texnologiyalar asosida raqobatbardosh tovarlar tayyorlanib, keyin tashqi bozorlarga yetkazib beriladi.

Xitoy kapitali bilan loyihaning misoli

Bundan biri Xitoy kapitali ishtirokida yaratilgan "Mu Yuan" kompaniyasi hisoblanadi. Ushbu loyihaga 2 million AQSh dollari kiritilgan va keyin zamonaviy ishlab chiqarish jarayoni ishga tushirildi. Ushbu korxonada alyuminiy mahsulotlari ishlab chiqariladi va tayyor mahsulot Xitoy bozoriga eksport qilinadi.

Mintaqaviy iqtisodiyot uchun ahamiyati

Bu nafaqat eksport hajmini oshiradi, balki mahalliy mahsulotning xalqaro bozordagi raqobatbardoshligini ham mustahkamlaydi. Hozirda ushbu korxonada doimiy ravishda taxminan 30 mahalliy aholi band hisoblanadi. Muborak tumanida amalga oshirilayotgan investitsion loyihalar mintaqaning sanoatini diversifikatsiyalashga, aholi bandligini ta'minlashga va eksport tovarlari ishlab chiqarishini kengaytirishga qaratilgan islohotlarning amaliy natijasi sifatida katta ahamiyatga ega.

So'nggi yillarda tadbirkorlik subyektlarining mulkiy huquqlarini kafolatlash va asosiz aralashuvlarning oldini olish bo'yicha bir qator ijobiy ishlar amalga oshirilmoqda. Bu yo'nalishda Biznes-ombudsman tomonidan tadbirkorlarning qonuniy manfaatlarini himoya qilish uchun tegishli choralar ko'rilmoqda. Tadbirkorlardan kelib chiqqan har bir murojaat real vaziyatni chuqur tahlil qilish, sohadagi tizimli masalalarni oldindan aniqlash va ularga nisbatan eng maqbul yechimlarni ishlab chiqishda muhim asos bo'lib xizmat qiladi.

Murojaatning sababi

Xususan, Biznes-ombudsman Balingchi tuman va Andijon shahrida joylashgan ta'lim muassasalari ob'ektlarida qurilish-ta'mirlash ishlari bajargan tadbirkor tomonidan murojaat qilingan. U bajarilgan ishlar uchun haq to'liq to'lanmaganligidan norozi bo'lgan.

Moliyaviy nizoning mohiyati

Aniqlanishicha, jamiyat hamda Andijon viloyati hokimligi huzuridagi «Yagona buyurtmachi xizmati» injiniring kompaniyasi o'rtasida jami 7,8 milliard so'mlik pudrat shartnomalari tuzilgan. Biroq, bajarilgan qurilish-ta'mirlash ishlari uchun 323 million so'm miqdoridagi qarzdorlik tadbirkorning bir nechta murojaatlari hamda talablari bajarilmagan.

Sud orqali hal etish

Biznes-ombudsman tomonidan holat o'rganilgani natijasida, tadbirkor manfaatlarini himoya qilish maqsadida ushbu qarzdorlikni undirish bo'yicha Andijon tumanlararo iqtisodiy sudiga da'vo arizasi kiritildi. Yakunda, sud qarori bilan tadbirkor foydasi uchun 323 million so'm qarzdorlik undirilishi belgilandi.